Co to jest programowanie żywieniowe i dlaczego warto wdrożyć je od niemowlaka

Co to jest programowanie żywieniowe i dlaczego warto wdrożyć je od niemowlaka

 

Rodzina pełni najważniejszą rolę w procesie edukacji młodego człowieka, między innymi ze względu na silną więź emocjonalną, która sprawia, że siła oddziaływania jest większa niż gdzie indziej. To od rodziców dziecko w dużej mierze przyjmuje sposób reagowania, zachowania, mówienia, styl życia, nauki, odpoczynku, zabaw i rozrywki1. Pod wpływem działań wychowawczych rodziców dziecko kształtuje określone cechy charakteru, temperamentu, postawy społeczno – moralne. Nie dziwi więc fakt, że rodzice mają znaczący wkład w kształtowaniu nawyków zdrowotnych, które są kluczowe w pierwszych latach życia młodego człowieka.

Niestety, nie działa to w ten sposób, że raz nauczone dziecko jest „zaprogramowane” na całe życie;)

Jaka pozycję zajmuje ZDROWIE w rodzinnym systemie wartości?

W każdym momencie swojej dorosłości Twoje dziecko, może wiele razy zmieniać podejście do kwestii zdrowotnych (w tym żywieniowych). W końcu, w którymś momencie będzie odpowiadało samo za siebie i samo dokonywało wyborów. Z dobrymi fundamentami w postaci zdrowych nawyków zdecydowanie łatwiej będzie mu podejmować korzystne decyzje związane ze zdrowiem.

Nawyki zdrowotne, wybory żywieniowe – ogólnie pojęte dbanie o stan zdrowotny – to część systemu wartości, który rodzina przekazuje swoim dzieciom poprzez różnego rodzaju elementy socjalizacji wpływające na motywację określonych zachowań. Dlatego istotne jest jaką pozycję zajmuje zdrowie w rodzinnym systemie wartości2.

Aby uświadomić sobie wartość zdrowia, zastanów się nad różnymi obszarami swojego życia np. :

Praca

Rozwój osobisty

Relacje rodzinne

Relacje społecznej

Duchowość

inne…



  1. Spróbuj ocenić od 0 do 10 jak ważna jest w tym momencie ta wartość w Twoim życiu?

  2. Gdzie w tych wartościach wstawiłabyś ZDROWIE?

  3. Zastanów się, w jaki sposób dobry stan zdrowia przełoży się na korzyści w kontekście wszystkich twoich wartości.



Przykład:

Dbając o swoje zdrowie, będę miała więcej energii i dobrego humoru, dzięki czemu przyjemniej i efektywniej będę spędzać czas z dziećmi.



Badania wskazują, że największe zależności pomiędzy tym co przekazują rodzice a tym co odwzorowują dzieci w zachowaniach prozdrowotnych dotyczą wsparcia.

Co to oznacza?

Że oprócz mówienia dziecku, jakie zachowania są dobre dla zdrowia niezbędne jest zaangażowanie i wsparcie różnego typu. Wymienia się:

        1. Wsparcie emocjonalne

        2. Wsparcie instrumentalne

        3. Wsparcie materialne

      1.  

W praktyce oznacza to szereg działań i zachowań rodziny, która chcąc osiągnąć porządane efekty, musi zgodnie ze sobą współpracować. Od rodziny w zakresie kształtowania zdrowia oczekuje się przede wszystkim:

        • stworzenia optymalnych warunków materialnych zapewniających bezpieczeństwo i zaspokojenie potrzeb zdrowotnych wszystkich jej członków,

        • właściwej atmosfery sprzyjającej zdrowiu fizycznemu i psychicznemu, zainteresowania, wsparcia, dwustronnych interakcji między wszystkimi członkami rodziny,

        • aktywnej systematycznej pracy nad kształtowaniem zachowań i postaw prozdrowotnych organizacji życia zgodnie z zasadami higieny (układ dnia, godziny snu, podział obowiązków),

        • współpracy z instytucjami ochrony zdrowia i edukacji3.

Od czego zacząć?

Bardzo możliwe, że w głowie właśnie klaruje Ci się plan jak zrewolucjonizować system zdrowotny w Twojej rodzinie. Jeśli tak jest… to gratuluję motywacji! 🙂

Osobiście jestem zwolenniczką skupienia się na jakości nie ilości. Dlatego też proponuję wybranie na początek jednego z poniższych przykładów jak poprawić domowy system zdrowotny i popracować nad nim razem z dzieckiem tak, aby stał się normą w Waszym domu.

Istnieje wiele codziennych sytuacji w życiu rodzinnym, które sprzyjają edukacji żywieniowej. Można do nich zaliczyć:
        • uczestnictwo dzieci w zakupach rodziców,

        • samodzielne dokonywanie zakupów przez dzieci,

        • rozmowa z dzieckiem na temat reklam,

        • przeciwdziałanie „bezmyślnemu jedzeniu”- tzn w trakcie oglądania np. telewizji, pracy przy komputerze.

        • ograniczenie słodyczy (np. dzięki wyznaczeniu dnia na słodycze lub „umówienie się” na ilość po posiłku)

        • ograniczenie picia słodkich napojów,

        • zwiększenie ilości warzyw i owoców ( np. poprzez dodanie zup, smoothie do tygodniowego menu),

        • spożywanie wspólnych posiłków,

        • wspólne gotowanie

        • rozmowa o profilaktyce badań,

Popisuję się pod myślą, że:

Sztuka Żywienia to precyzja a zarazem indywidualne i realne działanie. Jednocześnie nikt nie każe w 100% realizować perfekcyjnego, z góry założonego planu i dzięki temu udaje się uniknąć generowania niepotrzebnej presji(…).

Marcin Bończa-Tomaszewski

Esencja Sztuki Żywienia

1 B. Woynarowska, Edukacja zdrowotna, PWN, Warszawa 2017, s.211

2 Tamże, s.212

3 Tamże.

 

Autorka artykułu: Małgorzata Słoniewicz – psychodietetyk

http://www.psychodietetyczka.pl